{"id":756,"date":"2026-08-22T04:15:36","date_gmt":"2026-08-22T04:15:36","guid":{"rendered":"https:\/\/mevzubu.com\/?p=756"},"modified":"2026-08-22T06:31:05","modified_gmt":"2026-08-22T06:31:05","slug":"bilecik-gedikkaya-tepesinde-16-bin-500-yillik-kaplumbaga-heykelleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mevzubu.com\/?p=756","title":{"rendered":"Bilecik Gedikkaya Tepesi&#8217;nde 16 bin 500 y\u0131ll\u0131k kaplumba\u011fa heykelleri"},"content":{"rendered":"<p>Bilecik\u2019teki Gedikkaya Tepesi ve \u0130n Ma\u011faras\u0131 Arkeolojik Kaz\u0131 Alan\u0131\u2019nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalarda, M\u00d6 14 bin 500 ile M\u00d6 11 bin 200 aras\u0131na tarihlenen yakla\u015f\u0131k <strong>25 kaplumba\u011fa heykelci\u011fi<\/strong> ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Kire\u00e7 ta\u015f\u0131ndan yap\u0131lan eserlerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn y\u00fczeyinde kil kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tespit edildi.<\/p>\n<p>K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131 ad\u0131na y\u00fcr\u00fct\u00fclen kaz\u0131lara, Bilecik \u015eeyh Edebali \u00dcniversitesi \u0130nsan ve Toplum Bilimleri Fak\u00fcltesi Arkeoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi <strong>Prof. Dr. Deniz Sar\u0131<\/strong> ba\u015fkanl\u0131k etti. \u00c7al\u0131\u015fmalar, 18 May\u0131s-18 Temmuz tarihleri aras\u0131nda 14 ki\u015filik bir ekiple ma\u011fara alan\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n<h2>Epipaleolitik D\u00f6nem\u2019e tarihlendirildi<\/h2>\n<p>Kaplumba\u011fa fig\u00fcrlerinin tarihlendirilmesi Karbon-14 analizleriyle yap\u0131ld\u0131 ve heykelciklerin Epipaleolitik D\u00f6nem\u2019e ait oldu\u011fu belirlendi. Buna g\u00f6re eserlerin M\u00d6 14 bin 500 ila M\u00d6 11 bin 200 aras\u0131nda olu\u015fturuldu\u011fu ifade edildi.<\/p>\n<p>Heykelciklerin \u00e7o\u011fu kire\u00e7 ta\u015f\u0131ndan \u00fcretildi, baz\u0131 \u00f6rneklerin y\u00fczeyinde ise kil kaplama g\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u00c7al\u0131\u015fmalarda ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan fig\u00fcrlerden en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yakla\u015f\u0131k 30 santimetre uzunlu\u011funda ve 20 santimetre geni\u015fli\u011finde oldu\u011fu kaydedildi.<\/p>\n<h2>Rit\u00fcel alan ve mimari d\u00fczenleme izleri<\/h2>\n<p>Ara\u015ft\u0131rma ekibi, ma\u011farada bulunan kaplumba\u011fa heykelciklerinin rit\u00fcel ama\u00e7larla haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve belirli bir d\u00fczen i\u00e7inde yerle\u015ftirildi\u011fini de\u011ferlendiriyor. Fig\u00fcrlerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn amat\u00f6rce ve h\u0131zl\u0131 bi\u00e7imde \u015fekillendirilmi\u015f olmas\u0131, bu rit\u00fcel ba\u011flam\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren bir unsur olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Prof. Dr. Deniz Sar\u0131, ma\u011farada kaplumba\u011fa fig\u00fcrlerinin yan\u0131 s\u0131ra yuvarlak halkalar olu\u015fturan mimari bir d\u00fczenleme de tespit ettiklerini belirtti. Sar\u0131, bu y\u0131l bulunan kaplumba\u011fa heykelcikleriyle ma\u011faran\u0131n k\u00fclt ve rit\u00fcel alan\u0131 niteli\u011finin yeni bir boyut kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n<h2>Gedikkaya Tepesi ile kaplumba\u011fa sembolizmi ili\u015fkisi<\/h2>\n<p>Sar\u0131, Epipaleolitik D\u00f6nem\u2019de b\u00f6lgede ya\u015fayan topluluklar\u0131n Gedikkaya Tepesi\u2019nin \u015feklini kaplumba\u011faya benzetmi\u015f olabilece\u011fini dile getiriyor. Bu olas\u0131l\u0131k, alanda bir &#8220;da\u011f k\u00fclt\u00fc&#8221; geli\u015fmi\u015f olabilece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde de\u011ferlendirmelere yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n<p>Heykelciklerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn bilin\u00e7li bi\u00e7imde Gedikkaya Tepesi\u2019nin formunu \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131racak \u015fekilde tasarland\u0131\u011f\u0131 izlenimi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar taraf\u0131ndan vurgulan\u0131yor. Kaplumba\u011fa sembolizminin, Yak\u0131n Do\u011fu\u2019da bilinen Natufian k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde ve daha erken \u00dcst Paleolitik D\u00f6nem k\u00fclt\u00fcrlerinde yayg\u0131n oldu\u011fu hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<h2>Sembolik anlamlar ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor<\/h2>\n<p>Kaplumba\u011fa fig\u00fcrlerinin se\u00e7ilmesinde bu hayvan\u0131n farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 sembolik anlamlar\u0131n etkili olmu\u015f olabilece\u011fi de\u011ferlendiriliyor. Sar\u0131, kaplumba\u011fan\u0131n pek \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrde uzun ya\u015fam ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131kla ili\u015fkilendirildi\u011fini, heykelciklerin de bu sembolik anlam \u00e7er\u00e7evesinde yap\u0131lm\u0131\u015f olabilece\u011fini aktard\u0131.<\/p>\n<p>Ma\u011faradaki arkeolojik kal\u0131nt\u0131lar ilk kez 2017\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirilen y\u00fczey ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda tespit edildi. B\u00f6lgede 2019-2023 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc ve 2024 sezonunda da Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnamesiyle B\u015eE\u00dc taraf\u0131ndan kaz\u0131lar s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Kaz\u0131larda ele ge\u00e7en kaplumba\u011fa heykelcikleri ile di\u011fer eserler, ayr\u0131nt\u0131l\u0131 inceleme ve restorasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in Bilecik M\u00fczesi ile Bilecik \u015eeyh Edebali \u00dcniversitesi\u2019ne teslim edildi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilecik\u2019te Gedikkaya Tepesi ve \u0130n Ma\u011faras\u0131\u2019nda Epipaleolitik D\u00f6nem\u2019e tarihlenen yakla\u015f\u0131k 25 kaplumba\u011fa heykelci\u011fi bulundu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":757,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[266,267],"class_list":["post-756","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-bilecik","tag-gedikkaya-tepesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mevzubu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/756","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mevzubu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mevzubu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mevzubu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mevzubu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=756"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mevzubu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/756\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":783,"href":"https:\/\/mevzubu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/756\/revisions\/783"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mevzubu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/757"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mevzubu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=756"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mevzubu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=756"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mevzubu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=756"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}