Erdoğan ve Irak Başbakanı ez Zeydi’den terörsüz bölge ve enerji iş birliği vurgusu

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’ye resmî ziyarette bulunan Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ile yaptığı görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında, bölgenin savaş ve terörle değil kalkınma, refah, huzur ve istikrarla anılması için çalıştıklarını söyledi. Erdoğan, terörle mücadele, güvenlik, enerji ve ulaştırma başlıklarının gündemin merkezinde yer aldığını vurguladı.

“Terörsüz Türkiye” ve ortak güvenlik vizyonu

Erdoğan, Irak’ın uzun süredir savaş ve istikrarsızlık ortamından en çok etkilenen ülkelerden biri olduğunu belirterek, bu ülkenin huzur ve istikrarını Türkiye’nin kendi durumundan ayrı görmediklerini ifade etti. Terörsüz Türkiye süreci ve terörsüz bölge hedefi için Irak’la yakın diyalog yürüttüklerini söyledi.

Her iki ülkenin de ağır bedel ödediği terör meselesini kalıcı biçimde gündemden çıkarmayı amaçladıklarını dile getiren Erdoğan, Irak’ın ihtiyaç duyduğu savunma sanayi ürünlerinin tedarikinde Türkiye’nin üzerini düşeni yapmaya hazır olduğunu kaydetti. Görüşmelerde İran, Suriye ve Filistin başta olmak üzere bölgesel gelişmelerin de ele alındığını aktardı.

Kalkınma Yolu Projesi ve enerji iş birliği

Erdoğan, mevcut savaş ortamının yalnızca savunma değil, enerji ve ulaştırma alanlarında da iş birliğini zorunlu kıldığını ifade etti. Körfez bölgesinin dünya ile bağlantısının Irak üzerinden sağlanmasını esas alan Kalkınma Yolu Projesi’nin, son gelişmeler ışığında her zamankinden daha kritik hale geldiğini söyledi.

Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi’nin bu projeye güçlü destek verdiğini belirten Erdoğan, enerji alanındaki iş birliğinin öne çıktığını anlattı. Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması’nın dün itibarıyla sona erdiğini hatırlatan Erdoğan, hedeflerinin iki tarafın da yararına olacak kapsamlı bir enerji iş birliği anlaşmasını en kısa sürede imzalamak olduğunu ifade etti.

Erdoğan, British Petrol’ün işlettiği Kerkük üretim sahasında Türkiye Petrollerine ortaklık verildiğini, bugün imzalanan anlaşmanın enerji alanındaki ortaklık bakımından tarihî bir adım niteliği taşıdığını söyledi. İklim değişikliğinden etkilenen iki komşu ülke olarak suyun sürdürülebilir kullanımı konusunda da iş birliğini ilerletme iradesine sahip olduklarını vurguladı.

Ticaret hacmi ve Türkmenlere vurgu

Türkiye ile Irak arasındaki ticaret hacminin geçtiğimiz yıl 17 milyar dolara yaklaştığını belirten Erdoğan, bu rakamı daha ileri seviyelere taşımak istediklerini ifade etti. Bu çerçevede Irak heyetinde yer alan bakanların, Türk iş insanları, müteahhitler ve yatırımcılarla bir araya gelmesini önemli gördüğünü söyledi.

Erdoğan, Irak’ın beşerî zenginliğinin ayrılmaz bir parçası olarak nitelediği Irak Türkmenlerinin, iki ülke arasındaki kardeşliğin en sağlam dayanaklarından biri olduğunu dile getirdi. Irak Başbakanı ez-Zeydi’nin heyetinde Irak Türkmen Cephesi Genel Başkanı ve Kerkük Valisi Selman Ağaoğlu’na yer vermesini anlamlı bulduğunu ifade etti.

Günde 1 milyon varil petrol açıklaması

Erdoğan, Irak Başbakanı ez-Zeydi’nin konuşmasında Türkiye’ye günde 1 milyon varil petrol verebileceklerini söylediğini aktardı. “Başka yere muhtaç olmayın” ifadesini dile getiren Irak tarafının önerisine atıf yapan Erdoğan, komşu Irak’tan günlük 1 milyon varil petrol transfer edilmesi hâlinde Türkiye’nin ihtiyacının karşılanabileceğini değerlendirdi.

Ortak basın toplantısı sırasında Erdoğan’ın bu sözlerini teyit eden Irak Başbakanı ez-Zeydi, günde 1 milyon varil petrol gönderebileceklerini yeniden ifade etti. Enerji alanında daha fazla petrol pompalamayı hedeflediklerini belirten Irak Başbakanı, ekonomik kaynakların büyütülmesi için iş birliğinin derinleştirileceğini söyledi.

Irak Başbakanı ez Zeydi: Ziyaret, tarihî bağların göstergesi

Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’ndeki görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, Türkiye ziyaretinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Ziyaretin, protokol gereği bir temas olmanın ötesinde, asırlar öncesine dayanan ilişkilerin pekiştirilmesinin bir nişanesi olduğunu söyledi.

İki ülkenin aynı coğrafyayı, uygarlığı ve su kaynaklarını paylaştığını hatırlatan ez-Zeydi, görüşmelerde enerji, ulaştırma, eğitim, su ve birçok başlık üzerinde durduklarını ifade etti. İlişkilerin daha da güçlendirilmesi için çalıştıklarını belirterek, kardeşlik temelinde bir ortaklık arzu ettiklerini vurguladı.

Ez-Zeydi, özellikle Kalkınma Yolu Projesi üzerinde durduklarını anlatarak, coğrafyanın iki ülkeye iki nehir verdiğini, üçüncü nehrin ise ekonomi nehri olmasını istediklerini aktardı. Türkiye ve Irak’ın Doğu ile Batı’yı birbirine bağlayacağını belirten Irak Başbakanı, iki ülke ilişkilerinin ilerleyeceğini, ekonomik kaynakların artırılacağını ve enerji alanında daha fazla petrol sevkiyatı planladıklarını söyledi.

Beş ayrı anlaşma imzalandı

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Irak Başbakanı ez-Zeydi’nin huzurunda, iki ülke arasında beş anlaşma imzalandı. Eğitim ve akademik iş birliğine ilişkin mutabakat muhtırası, Polis Akademisi Başkanı Murat Balcı ile Irak Başbakanı ve Silahlı Kuvvetler Komutanı Özel Kalem Müdürü General Abdulemir Şammari tarafından imza altına alındı.

Gençlik ve spor alanlarındaki mutabakat zaptına Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak ile Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin imza attı. Sınai mülkiyet alanındaki iş birliği mutabakatı ise Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Irak Maliye Bakanı Falih Sari tarafından imzalandı.

Fişhabur-Ovaköy Sınır Kapısı üzerinden demiryolu ve karayolu taşımacılığına ilişkin mutabakat zaptı ile doğal kaynaklar karşılığında Irak içerisinde ulaştırma altyapısının geliştirilmesini öngören çerçeve mutabakat zaptı da Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ve Irak Ulaştırma Bakanı Veheb Selman Muhammed tarafından imzalandı. Anlaşmalar; ulaştırma, enerji, eğitim, gençlik ve sınai mülkiyet başlıklarında iki ülke ilişkilerinin daha kurumsal bir zeminde ilerlemesine olanak sağlayacak içerik taşıyor.