5 Türkiye Bilim ve Teknoloji Merkezleri Zirvesi TÜBİTEM Gaziantep’te yapıldı

5. Türkiye Bilim ve Teknoloji Merkezleri Zirvesi (TÜBİTEM), TÜBİTAK ve Gaziantep Büyükşehir Belediyesi iş birliğiyle 9-10 Temmuz 2026 tarihlerinde Gaziantep Müzeyyen Erkul Bilim Merkezi’nde düzenlendi. Zirveye Türkiye’nin farklı illerinden bilim merkezi yöneticileri, eğitmenler, akademisyenler ve öğretmenler katıldı.

Zirve, Türkiye’de bilim ve teknolojiyi yaygınlaştırmak, bu alanda çalışan kamu ve özel sektör temsilcilerini buluşturmak ve paydaşlar arasındaki iş birliğini güçlendirmek amacıyla yapıldı. TÜBİTEM ilk kez 2017 yılında Konya’da gerçekleştirilmişti.

Gaziantep’te bilim ve teknoloji vurgusu

Açılış töreninde Gaziantep Valisi Kemal Çeber, Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın, Gaziantep Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. Metin Bedir ve TÜBİTAK Bilim ve Toplum Başkanı Ömer Kökçam yer aldı. Programın açılış konuşmalarında bilim ve teknolojinin Türkiye’nin geleceği için taşıdığı önem öne çıktı.

Kemal Çeber, konuşmasında her eğitim kademesindeki öğrencilerin TÜBİTAK ve TEKNOFEST’e ilgi gösterdiğini anlattı. Çeber, okullarda gözlenen bu ilginin gelinen noktayı ortaya koyduğunu, ancak daha ileriye gitmek için birlikte çalışmanın gerekliliğini vurguladı.

Fatma Şahin, küresel ölçekte ortaya çıkan yeni dünyanın gerekliliklerine değinerek beşeri sermayenin güçlenmesiyle şehirlerin zenginleştiğini söyledi. Gaziantep’i bilim odağında konumlandırmak istediklerini belirten Şahin, Gaziantep modelinin teori ile pratiği, teknoloji ile hikmeti ve akıl ile merhameti buluşturan bir yaklaşım sunduğunu ifade etti.

TÜBİTAK’ın bilim ve toplum çalışmaları

TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın, Bilim ve Toplum Başkanlığı öncülüğünde yürütülen çalışmalara dikkat çekti. Aydın, bilim merkezleri, üniversiteler bünyesindeki Milli Teknoloji Atölyeleri ve ülkenin 81 iline yayılan Deneyap Teknoloji Atölyeleri aracılığıyla çok sayıda kişiye ulaşıldığını belirtti.

TÜBİTAK Bilim ve Toplum (BİTO) Başkanı Ömer Kökçam ise “Milli Teknoloji Hamlesi Yolculuğunda Bilim ve Toplum” başlıklı sunumunda farkındalık odaklı projeleri anlattı. Kökçam, TÜBİTAK’ı Türkiye’de Ar-Ge, teknoloji ve inovasyonun gelişiminde en büyük mutfak olarak nitelendirdi.

Yapay zekâ ve geleceğin becerileri masaya yatırıldı

Zirvenin ilk günü, yapay zekâ odaklı sunumlar ve panellerle geçti. Yapay zekânın etkin kullanımı, matematik ve liderlik eğitimindeki yeri, bilim eğitimiyle ilişkisi ve üretim odaklı öğrenme gibi konularda uzman konuşmacılar değerlendirmelerde bulundu.

İkinci gün oturumlarında ulusal ve uluslararası düzeyde tanınan isimler farklı disiplinlerden sunumlar yaptı. Prof. Dr. Türker Kılıç “Beyin, Zihin, Yaşam: Bağlantısallık Bilimi” başlıklı bir konuşma yaptı. Ardından Teknofest Genel Müdürü Muhammet Saymaz, “Milli Teknoloji Hamlesi Yolculuğunda T3 Vakfı ve TEKNOFEST” üzerine bir sunum gerçekleştirdi.

Öğleden sonraki oturumlarda Eğitim Bilimci Özgür Bolat “Mutlu ve Başarılı Çocuk Nasıl Yetiştirilir?” başlıklı sunum yaptı. LabX kurucusu Fuat Sami girişimcilik ve 18 yaş altı inovasyon ekosistemi üzerine konuştu. Nörobilim Uzmanı Prof. Dr. Sinan Canan “Yeni Dünya Becerileri” konusunu ele aldı.

Programda ayrıca Exploratorium Bilim Şefi Dr. Robert Semper, bilim merkezlerini toplum için öğrenme ortamları olarak değerlendirdiği bir sunum yaptı. Portekiz Bilimsel ve Teknoloji Ajansı Başkanı Rosalia Vargas ile Lagos Bilim Merkezi Genel Müdürü Luis Azevedo Rodrigues ise “Bilgi Ağlarıyla Güçlenen Ekosistem: Ciência Viva Deneyimi” başlıklı sunumlarıyla uluslararası örnekler aktardı.

Sergi tasarım yarışması ve kitap bağışları

Zirvenin ikinci gününde Bilim Merkezleri Sergi Tasarım Yarışması’nın ödül töreni düzenlendi. Yarışma kapsamında katılımcılardan TÜBİTAK Popüler Bilim Kitapları’ndan esinlenerek 50 metrekarelik bir alan için özgün sergi tasarımları hazırlamaları istendi. Finale kalan projeler jüri değerlendirmesi ve final sunumları sonrası ödüllendirildi.

Programda ayrıca her bir konuşmanın anısına 16 okula 42 TÜBİTAK Popüler Bilim Kitabı bağışlandı. Bu bağışlar, 42 bilim merkezini temsilen yapıldı. Kitapların ulaştırıldığı okullar arasında köy okulları ve deprem bölgesindeki konteyner okullar da yer aldı.

Özel ödüller ve 2027 TÜBİTEM ev sahibi Samsun

İkinci günün son oturumunda, 2016 yılında açılan TÜBİTAK Bilim Merkezlerinin 10. yılına özel olarak bilim merkezi çalışanlarına TÜBİTEM şilti ve özel ödüller takdim edildi. TÜBİTEM şiltini alan Samsun’un 2027 yılında gerçekleştirilecek zirveye ev sahipliği yapacağı açıklandı.

2027’deki zirvenin Samsun Büyükşehir Belediyesi iş birliğiyle Samsun’da düzenlenmesi planlandı. Böylece bir sonraki TÜBİTEM’in ev sahibi de netleşmiş oldu.

Ödüller kapsamında “Bilim ve Toplum Çalışmaları Bölgesel Yaygınlaştırma” ödülü Bilim Erzurum’a verildi. “Bilim ve Toplum Çalışmalarını Dijitalde Yaygınlaştırma” ödülünü Konya Bilim Merkezi aldı. “Milli Teknoloji Ekosisteminin Geliştirilmesine Katkı” ödülü Müzeyyen Erkul Gaziantep Bilim Merkezi’ne verildi.

“Yenilikçi (Örnek) Uygulamalar” ödülüne Kocaeli Bilim Merkezi layık görüldü. “Köyde Bilim Var” ödülü Samsun Keşif Kampüsü’ne verildi. “Sürdürülebilirlik ve Kurumsal Gelişim – GUHEM” ödülünü Bursa Gökmen Havacılık ve Uzay Merkezi aldı. “TÜBİTAK Bilim ve Toplum Proje Uygulamaları” ödülü Canik Özdemir Bayraktar Keşif Merkezi’ne, “En Çok Atölye Etkinliği Gerçekleştiren Bilim Merkezi” ödülü ise Bilim Şahinbey’e verildi.

TÜBİTEM’in amacı ve ekosisteme katkısı

TÜBİTEM, bilim ve teknoloji alanındaki gelişmeleri ülke ihtiyaçlarını gözeterek ele alan bir zirve olarak tanımlanıyor. Zirve, Türkiye genelinde bilim ve teknoloji farkındalığını artırmayı ve okul dışı öğrenme ortamı olarak bilim merkezlerinin gelişimini desteklemeyi hedefliyor.

Bu kapsamda bilim merkezlerinin kurulması ve işletilmesi süreçlerinde rol alan kurum, kuruluş ve kişiler aynı platformda buluşturuluyor. Böylece bilim merkezleri için güçlü bir paylaşım ve iş birliği ekosistemi oluşturulmasına katkı sağlanıyor.