Elektrikli otomobillerde agresif sürüş batarya ömrünü katlıyor

Çin’de yapılan bir çalışma, elektrikli otomobillerde batarya ömrünü yalnızca şarj alışkanlıkları ve sıcaklığın belirlemediğini ortaya koydu. Shanghai Dianji Üniversitesi ekibi, sert hızlanmaların ve yüksek akım taleplerinin batarya yaşlanmasını ciddi biçimde hızlandırabildiğini hesapladı.

Araştırmacılar, 15 elektrikli otomobilden bir yıl boyunca gerçek sürüş verisi topladı. Araçlardan her 10 saniyede bir hız, batarya akımı, şarj seviyesi, voltaj ve sıcaklık gibi parametreler kaydedildi. Bu veriler, batarya sağlığını etkileyen sürüş kaynaklı etkenleri ayrıntılı biçimde inceleme imkanı sağladı.

Beş farklı sürüş stili tanımlandı

Çalışma kapsamında makine öğrenimi yöntemleri kullanılarak sürüşler sakinden agresif kullanıma kadar beş farklı stile ayrıldı. Agresif sürüş, yalnızca yüksek hızda seyahat olarak tanımlanmadı; düşük hızlarda sık sık yüksek tork isteyen hızlanmalar ve bataryadan yoğun elektrik akımı çekilmesi de bu kategoriye dahil edildi.

Ekip, sıcaklık, şarj seviyesi ve rölanti süreleri gibi bilinen batarya yaşlanma etkenlerini sürüş tarzından ayrı tuttu. Böylece hesaplamalarda sürüş stilinin tek başına ne kadar ek stres yarattığına odaklanıldı. Ortaya çıkan farkın iki uç sürüş tarzı arasında belirgin olduğu bildirildi.

Agresif kullanımda batarya stresi 18,4 kat artıyor

Sonuçlara göre, en agresif sürüş stilinde batarya yaşlanma stresi, ekonomik sürüşe kıyasla 18,4 kat daha yüksek ölçüldü. Araştırma, bu farkın önemli nedenlerinden birini bataryadan çekilen akım miktarı olarak değerlendirdi.

Agresif sürüş grubunda ortalama akım 66,02 amper seviyesine çıkarken, ekonomik sürüş grubunda bu değer 20,56 amper olarak hesaplandı. Yüksek akım taleplerinin, kimyasal süreçleri zorlayarak batarya hücrelerinde ek yıpranmaya yol açtığı vurgulandı.

Modellemede, diğer koşullar sabit tutulup yalnızca sürüş stilinin agresiften ekonomik kullanıma kaydırılması senaryosu da test edildi. Bu durumda kısa vadeli batarya yaşlanma stresinin yüzde 91,3 oranında azalabileceği hesaplandı.

1.000 döngü sonunda kapasite kaybı farkı 30 puanı aşıyor

Çalışma, sürüş tarzlarının uzun vadeli etkisini görmek için batarya kapasite kaybını da öngördü. 1.000 şarj-deşarj döngüsü sonrasında ekonomik sürüş uygulanan araçlarda yaklaşık yüzde 21,15’lik kapasite kaybı tahmin edildi.

En agresif sürüş tarzında ise kapasite kaybı yüzde 53,22 olarak hesaplandı. Bu öngörü, agresif kullanımda kapasite kaybının ekonomik sürüşe göre yaklaşık 2,5 kat daha yüksek olabileceğine işaret etti.

Araştırmacılar, 1.000 şarj döngüsünü doğrudan sahada takip etmek yerine gerçek sürüş verilerini bir batarya yaşlanma modeliyle analiz etti. Bu nedenle yüzde 53,22 ve yüzde 21,15 değerleri tahmini sonuçlar olarak değerlendirildi. Buna rağmen çalışma, yüksek akım taleplerinin batarya yaşlanmasını ciddi biçimde hızlandırdığına dair güçlü işaretler sundu.