6 Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi başarıyla tamamlandı

6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi (TASE-VI), Arktik Okyanusu çevresinde 22 gün süren çalışmaların ardından tamamlandı. Cumhurbaşkanlığı himayelerinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde ve TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitüsü (KARE) koordinasyonunda yürütülen seferde, 4 bin deniz mili yol kat edildi.

Bilim heyeti, sefer boyunca 90’dan fazla istasyonda fiziki ve biyolojik ölçümler yaptı. Bu kapsamda oşinografi, biyoloji, kimya, atmosfer çalışmaları, meteoroloji, jeodezi ve uydu sistemleri gibi alanlarda toplam 12 farklı bilimsel proje hayata geçirildi.

İlk kez bakan düzeyinde katılım

Sefer, üst düzey katılımla da öne çıktı. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Longyearbyen’de Türk araştırmacıların bulunduğu araştırma gemisine çıkarak ekibi yerinde ziyaret etti. Kacır, böylece Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferleri’ne katılan ilk bakan oldu.

Bakan Kacır, Türk bilim insanlarıyla birlikte 78. kuzey paralelinden başlayarak kuzeye doğru seyretti ve yürütülen çalışmaları gemide inceledi. Ziyaret kapsamında Svalbardlı yetkililerle de görüşmeler gerçekleştirildi.

Kutup bölgelerinde hızlanan ısınma ve eriyen buzullar

Gemi ziyaretinde değerlendirmelerde bulunan Mehmet Fatih Kacır, 2017’den bu yana düzenlenen kutup bilim seferlerinde 300’e yakın Türk bilim insanının görev aldığını ifade etti. Bu çalışmalarla Türkiye’den araştırmacıların dünya bilim literatürüne özgün katkılar sunduğunu vurguladı.

Küresel iklim değişikliğinin etkilerine değinen Kacır, kutup bölgelerinin yeryüzü ortalamasından 3,5 kat daha hızlı ısındığını belirtti. Arktik Okyanusu’ndaki deniz buzlarının 17 milyon kilometrekareden 13 milyon kilometrekareye gerilediğini, bunun yaklaşık 5 Türkiye büyüklüğünde deniz buzulunun erimesi anlamına geldiğini kaydetti.

Bakan, buzulların erimesinin deniz seviyelerini yükselttiğini ve ekosistemi kökten dönüştürdüğünü dile getirdi. Bu değişimin, bölgenin çevresel koşullarının yanı sıra küresel ölçekte ekonomik ve jeopolitik dinamiklere de etki ettiğini aktardı.

Yeni ticaret rotaları ve Svalbard Anlaşması vurgusu

Mehmet Fatih Kacır, eriyen buzulların ortaya çıkardığı yeni ticaret rotalarının önemine değindi. Bölgenin hidrokarbon kaynakları ve nadir toprak elementleri bakımından stratejik değerinin arttığını söyledi.

Türkiye’nin, Svalbard Anlaşması’na taraf 49 ülke arasında yer almasıyla Türk araştırmacıların adadaki varlığının hukuki güvenceye kavuştuğunu hatırlattı. Daha önce Türk bilim insanlarının başka ülkelerin seferlerine katılmak için çaba gösterdiğini, bugün ise Türkiye’nin kendi ulusal seferlerini düzenleyerek yabancı araştırmacılara ev sahipliği yapar konuma geldiğini anlattı.

TASE-VI kapsamında Arjantin, Bulgaristan ve Uruguay’dan bilim insanları da Türk ekibiyle birlikte görev aldı. Bu araştırmacılar, Türk heyetiyle ortak projeler yürüterek saha çalışmalarına katkı sundu.

Genç araştırmacılar Arktik’te projelerini test etti

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, TEKNOFEST kapsamında düzenlenen Kutup ve İklim Değişikliği Araştırma Proje Yarışmaları’nda dereceye giren lise öğrencilerinin seferlere dahil edilmesine özel önem verdiklerini ifade etti. Arktik Bilimsel Araştırma Seferine katılan lise öğrencisinin üniversite sınavında Türkiye dördüncüsü olduğunu, bir önceki Antarktika Bilim Seferine katılan öğrencinin ise Türkiye birincisi olduğunu hatırlattı.

TÜBİTAK 2204-D Lise Öğrencileri İklim Değişikliği Araştırma Projeleri Yarışması alan birincileri arasından seçilen 2 farklı projeden 3 lise öğrencisi de TASE-VI ekibine dahil edildi. Bu öğrenciler, iklim değişikliği üzerine geliştirdikleri projeleri Arktik koşullarında doğrudan test etme imkanı buldu.

Bakan Kacır’a Longyearbyen’deki ziyaretinde TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) Başkanı ve KARE Müdürü Prof. Dr. Burcu Özsoy ile TÜBİTAK Bilim ve Toplum Başkanı Ömer Kökçam eşlik etti. Böylece sefer, karar vericiler, bilim insanları ve genç araştırmacıları aynı platformda buluşturdu.

Çok disiplinli yapı ve uluslararası ortaklıklar

TÜBİTAK MAM Başkanı ve TÜBİTAK KARE Müdürü Prof. Dr. Burcu Özsoy’un sefer koordinatörlüğünü, Y. Müh. Kpt. Doğaç Baybars Işıler’in ise sefer liderliğini üstlendiği ekip toplam 12 araştırmacıdan oluştu. Bu ekip, kutup ekosistemi odağında çok disiplinli projeler yürüttü.

Sefer bünyesinde Türkiye’den 2 kamu kurumu, 5 üniversite ve 2 lise temsil edildi. Arjantin, Bulgaristan ve Uruguay Antarktika enstitülerinden toplam 3 yabancı araştırmacı da ikili iş birlikleri çerçevesinde çalışmalara katıldı. Böylece TASE-VI, hem ulusal hem de uluslararası kurumlar arası güçlü ortaklıkların geliştirildiği bir platform olarak öne çıktı.